Category: Gujarati Localization

Opinion Online is Live !

Opinion launches its digital avataar ! Opinion, the leading Gujarati Thought Journal, unveiled its digital avataar on April 18, 2009. The digital version will ignite the readers with its provoking articles and analysis. Visit the site at www.opinionmagazine.net

Opinion is a serious Gujarati monthly magazine published from London for the last 14 years. Opinion has earned a respectable place in Gujarati journalism for its views, commentaries, articles and literary contributions. The magazine covers all aspects of life, but is focused essentially on literary and cultural affairs of India, especially Gujarat, and those of the Gujarati Diaspora in the U.K. It is a must-read magazine to those who want to follow the developments in the related fields in Gujarat and U.K. Its issues contain some very useful and original material about Indian Diaspora in East Africa and the U.K. Following some basic principles reminiscent of Mahatma Gandhi — its title derives from ‘Indian Opinion’, the journal that Mahatma Gandhi edited in South Africa –, Opinion follows committed and independent line of thinking and action. As a matter of principle, it has never accepted any advertisements to earn its revenue : its only revenue source is its readers’ subscriptions and contributions.

Opinion was born with a planned end date. However, recently, when the conclusion of Opinion Magazine as per the original vision was informed to readers, the Opinion office was inundated with requests to reconsider the decision. Opinion had touched people and shaped views beyond imagination. The original vision could not be compromised. At the same time, feedback and views of readers could not be disregarded. Finally, it was decided to arrive at a win-win idea – Digital Version of Opinion.

Opinion Online marches ahead with the strong flag of Opinion. It will continue to showcase the best of contemporary diasporic literature. It will also highlight the glimpses of diasporic culture, language and history. An interesting feature is the profile section where the stalwarts and hidden stars are brought closer to the reader. Opinion Online is also a treasure house of contemporary diasporic literature. Opinion is a subject of M Phil and other research level studies. Now, all the editions of printed Opinion can be accessed from the site. Opinion is a witness to the changing times and the publication is rich source of information for academicians, researchers and lovers of diaspora.

Opinion Online is a interactive website. Readers can write back, rate the articles and give feedback. The site has planned other enhancements including Live Chat with noted authors, polls, cartoons etc.

Check it out !

April 24, 2009
Gujarati Google Receives Media Acclaim!

Bhagwadgomandal.com is making news ! Our latest endeavor for Gujarati language has met an overwhelming response from users. Friends from media have appreciated the work and given it a generous coverage. Times of India called Bhagwadgomandal – The Gujarati Google. We are elated and inspired work on new ideas.

Read Complete Media Coverage Here

Gujaratilexicon presented Bhagwadgomandal.com is a unique project designed to reflect the dynamism and spirit of the Gujarati language.

Key Features:
• Comprehensive, Scientific and Rich Treasure of Gujarati Language – 2.81 lakh words, 8.22 lakh meanings, 9200 pages now available at a single click
• Developed in the interest of the Gujarati community – India & Abroad
• Free service for enthusiasts of the Gujarati language
• Original Animated and Digital Form on Internet & CD
• Attractive & Friendly User Interface
• Fully Unicode
• Sharing – Email, Print, Social Networking
• Top Searches , Related Search, Pictures, Linkages with GL
• Free
• Completed In Record Time

Bhagwadgomandal is a cultural milestone of the Gujarati language. It is the result of 26 years of religious scrutinizing and researching the rich vocabulary of the Gujarati language by Maharaja Bhagwadsinhji who played a pivotal role in promoting the Gujarati language at a global level. Now with the launch of Bhagwadgomandal.com, it would surely be an exhilarating experience for admirers of the Gujarati language.

The Bhagwadgomandal is not just an extensive Gujarati dictionary but a powerful encyclopedia which run into 9 volumes. Its digitization to Bhagwadgomandal.com offers a free service; giving people access to 2.81 lakh words, 8.22 lakh meanings, 9200 pages at the click of a button backed by comprehensive rationale and pictorial representation for the same. The website is designed to reflect the dynamism and spirit of the Gujarati language and was completed in a record time of less than a year.

The Bhagwadgomandal.com is a social cause aiming to preserve the richness of the Bhagwadgomandal which is an indispensable resource for connoisseurs and lovers of the Gujarati language. While countries like China, Myanmar take extensive initiatives to preserve their linguistic tradition this is the first ever initiative of its kind by any State of India.

Shri Ratilal Chandaria, founder of Gujaratilexicon, wishes to promote the use of the Gujarati language so that it does not go extinct. By digitizing the Bhagwadgomandal, the aim is to extend its appeal to today’s generation. Furthermore there is a huge segment of the Gujarati population that lives abroad. This initiative will enable Gujaratis living abroad to keep in touch with their roots and help understand and learn the language better. The authenticity of the Bhagwadgomandal.com can be attributed to the fact that it has been edited and checked by renowned literary personality, Dr. Kirtida Shah, Bhasha Bhavan, Gujarat University. Bhagwadgomandal is a good addition to Gujaratilexicon, which now has resources of nearly 35 lakh words and more than two million unique visitors

Bhagwadgomandal project is an prime example of our vision – blending contemporary world-class technologies with richness of Gujarati language for preserving and promoting Gujarati. Bhagwadgomandal.com enables every person to access the rich treasure of knowledge in quick and easy manner. The user can explore the detailed description of word with meaning, idioms, proverbs and even pictorial representation. The user can also email, print or share the knowledge of words with friends over social sites like Facebook etc. The user also has the option to view the original form of Bhagwadgomandal in animated form.

However, this is just the beginning; we have a long way to go. We desire to fill in the gaps by providing more online resources to catch the fancies of younger generation. We aspire to continue the pioneering work in Gujarati Technology domain by working on areas like Universal Gujarati Font Converter, eChappu, Lok Kosh and Digitization of Classical Works. All these are revolutionary ideas for Gujarati language. They are empowering democratic tools for people to create, contribute and distribute online content.

About Gujaratilexicon:
GujaratiLexicon is the The Most Comprehensive Online Gujarati Language Resource GujaratiLexicon is a landmark work in the history of Gujarati language containing resources of more than 25 lakh words. It aims to preserve, popularize and develop Gujarati language through the power of information technology. Lovers of Gujarati language can develop vocabulary, enjoy literature, read exclusive literature and join our mission through GujaratiLexicon.com.

GujaratiLexicon is a small attempt in contemporizing Gujarati and developing Gujarati Language Resources. It is the first comprehensive Indian language resource kit on the Internet. GujaratiLexicon.com project is the result of undying passion and relentless vision of 84 year young Shri R P Chandaria, who has spent two decades to prepare this lexicon.

About Magnet Technologies:
Magnet Technologies is a software application development company with specialist skills in rich internet applications, iPhone development, open source technologies and localization. Magnet is a 10 year young software development company based in India. They have a strong team of 100 professionals spread across two development centers. Magnet has clients in USA, Australia and Europe.

Magnet Technologies is celebrating 10 years of its existence in 2009. The defining decade has seen Magnet championing the cause of Open Source Technologies, introducing and commercializing PHP, FLEX, AIR Technologies in India, innovating ideas like Glancer, MainBhiBookie and most importantly, enabling customers to excel with powerful software applications for their business needs. Magnet Technologies continues to be the face of Gujarati Localization with Gujaratilexicon, Utkarsh, Quick Quiz and now, Bhagwadgomandal. Magnet Technologies’ next vision is to approach training and product development with a fresh new perspective.

April 10, 2009
Bhagwadgomandal – Gujarati Encyclopedic Dictionary Goes Live !

Bhagwadgomandal is live !

Bhagwadgomandal is the biggest and the most prolific work in Gujarati. The pride showcase of Gujarati language is not just a great dictionary but it is a powerful encyclopedia.

Ratilal Chandaria’s Gujaratilexicon Team has digitized Bhagwadgomandal and created its digital avatar. The project is dedicated to His Highness Maharaja Bhagwatsinhji of Gondal, who had spent 26 years of his life on creating this treasure of knowledge.

The Objective of Digital Bhagwadgomandal is:
Digitalization and contemporarization of Bhagwadomandal (BG) using the latest technological tools to preserve it as a part of our cultural heritage enhance its usage among current and potential lovers of Gujarati language and create its awareness for Generationext.

The project is aimed at benefiting the lover of Gujaratis languages, researchers, academicians, authors, journalists, youth and all gujaratis across the world.

Bhagvadgomandal.com Project is managed and developed by Gujaratilexicon Team under the visionary leadership of Ratilal Chandaria. The project is supported by Magnet Technologies.

March 1, 2009
Book Excerpt: Gujarati Diaspora in Britain

Recently, Gujaratilexicon and Gujarati Literary Academy had organized the launch of the book ‘Gujarati Diaspora in Britain’. The book is authored by Shri Makrand Mehta and Sushri Shirin Mehta.

shri-raghuveerji-launches-the-book-diaspora-in-britain-by-dr-makrand-mehta-and-dr-shirin-mehta

The long pending view was that Gujaratis were only coolies but this book also showcases the industrial and trading work of Gujaratis. It is a path-breaking work which traces the growth of Gujarati diaspora in Great Britain.

The book has one wonderful extract about Bhagavadsinhji Maharaj of Gondal. I have reproduced one extract here:

ગોંડલના રાજા ભગવતસિંહ :

          સૌરાષ્ટ્રના પ્રગતિશીલ રાજવીઓમાં ગોંડલના રાજા ભગવતસિંહ ( ૧૮૬૫-૧૯૪૪) મોખરાનું સ્થાન ધરાવે છે. વડોદરાના મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડની જેમ તેમણે ઇંગ્લૅન્ડના અનુભવોને અમલમાં મૂકીને ગોંડલ રાજ્યમાં શાળા અને કોલેજો, સ્ત્રી અધ્યાપન પાઠશાળા, બાગબગીચા અને જાહેર ઇમારતો તથા હૉસ્પિટલોની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે અનેક વર્ષોની મહેનતના પરિણામસ્વરૂપ તૈયાર કરાવેલા ગુજરાતી શબ્દકોષ “ભગવતગોમંડળ”ની મૂળ પ્રત આજે પણ ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં સચવાઈ છે.

           રાજકોટની રાજકુમાર કૉલેજમાં અભ્યાસ કર્યા બાદ ભગવતસિંહ ૧૮૮૩માં ઇંગ્લૅન્ડ ગયા. તેમને શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં ખાસ રસ હોવાથી પ્રાઈમરી સ્કૂલોથી માંડીને લંડન, ઑક્સફર્ડ, કેમ્બ્રીજ અને એડીનબરો યુનિવર્સિટીની મુલાકાત લીધી હતી. તેઓ ત્યાંના પ્રોફેસરો અને વિદ્યાર્થીઓને મળતા. વગદાર અંગ્રેજો સાથે સતત સંપર્કમાં રહેતા. હિંદના રાજામહારાજાઓ અને દીવાનોને મળવામાં તેમને ઓર મઝા પડતી. ભગવતસિંહે પોતાના પ્રવાસના અનુભવો વર્ણવતો ગ્રંથ “journal of a visit to England in 1883” તેમના સમયના હિંદ અને બ્રિટન વચ્ચેના સંબંધોને સમજવામાં અત્યંત મહત્ત્વનો છે. ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં તે સમયે પ્રખ્યાત ક્રાંતિકારી શામજી કૃષણ વર્મા પ્રોફેસર હતા. ભગવતસિંહે તેમની સાથે બ્રિટનના સંસ્કૃત વિદ્વાનો ઉપરાંત રાજકારણની ચર્ચાઓ કરી. બંન્નેએ લંચ લીધા બાદ કેટલાક અંગ્રેજ પ્રોફેસરોની મુલાકાત લીધી. તેમણે લખ્યું છ

           “My visit to Oxford, the most ancient and renowned seat of learning was one of the pleasantest.”

          ત્યારબાદ ભગવતસિંહ મેડિકલ કૉલેજ જોવા એડીનબરો ગયા. ત્યાં તેમણે જોયું કે અંગ્રેજ અને કેટલાક હિંદી વિદ્યાર્થીઓ વિવિધ દાક્તરી ઓજારોના ઉપયોગ વડે એનેટોમી તથા સર્જરી શીખી રહ્યાં હતા. તેમને પણ મેડિસિન શીખવાની ઇચ્છા થઈ. ‘મહારાજા સાહેબ’ની કોઈ પણ જાતની પૂર્વ તૈયારી વગર મેડિકલ ફેકલ્ટીમાં એડમિશન મળી ગયું અને ટૂંક સમયમાં સ્કોટલૅન્ડની આ મહાન યુનિવર્સિટીએ તેમને ‘બેચલર ઇન મેડિસિન’ની માનદ ડિગ્રી પણ આપી દીધી. ૧૮૮૭માં તેમને લંડન યુનિવર્સિટીએ પણ એલ.એલ.ડી., એટલે કે “ડૉક્ટર ઑફ લેટર્સ”ની માનદ પદવી એનાયત કરી હતી.

           ભગવતસિંહે લંડનની સંસ્થા “નેશનલ ઇન્ડિયન એસોસિયેસન”ની પ્રવૃત્તિઓમાં ઘણો રસ લીધો હતો. તેનો આશય હિંદમાંથી આવતા વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય મુલાકાતીઓની ભાષાકીય તેમજ અન્ય શૈક્ષણિક સવલતો પૂરી પાડવાનો હતો. પ્રખ્યાત સમાજ-સુધારક મીસ મેરી કાર્પેન્ટરે તેની સ્થાપના ૧૮૭૦માં કરી હતી. અગાઉ મીસ મેરી કાર્પેન્ટરે ગુજરાતની મુલાકાત લીધી હતી અને મહીપતરામ રૂપરામ , ભોળાનાથ સારાભાઈ, હરકોર શેઠાણી, નગરશેઠ પ્રેમાભાઈ હીમાભાઈ અને રણછોડલાલ છોટાલાલ જેવા સમાજ-સુધારકો, વેપારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓને મળ્યાં હતાં. તેમણે    “Six Months in India” નામના ગ્રંથમાં ઘણી રસપ્રદ માહિતી આપી છે. પાછળથી જયારે ડૉ. જીવરાજ મહેતા, ડૉ. સુમન્ત મહેતા અને અનસૂયાબહેન સારાભાઈ જેવા ગુજરાતી વિદ્યાર્થીઓ ઇંગ્લૅન્ડ ભણવા ગયા ત્યારે આ સંસ્થા તેમને સૌને મદદરૂપ થઈ હતી. આમ મીસ મેરી કાર્પેન્ટર અને ૧૯૦૫માં તેમના અવસાન બાદ મીસ મેનિંગે “નેશનલ ઇન્ડિયન એસોસિયેશન”નું સુકાન સંભાળીને હિંદ અને ભારત વચ્ચેનો ભાવાત્મક, એકેડેમિક અને સાંસ્કૃતિક સેતુ રચી આપ્યો હતો. ભગવતસિંહે તેની ઘણી પ્રશંસા કરી છે. ૧૮૯૦ના તેના અહેવાલ મુજબ હાલ “યુ.કે.માં કુલ ૨૦૭ ઇન્ડિયન વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરી રહ્યાં છે અને તેમાં ૬૪ વિદ્યાર્થીઓ ગુજરાતના છે.”

           ભગવતસિંહના સમયમાં એડીનબરો યુનિવર્સિટીના હિન્દી વિદ્યાર્થીઓએ ૧૮૮૨માં ‘એડીનબરો ઇન્ડિયન એસોસિયેશન’ સ્થાપ્યું હતું. તેમાં પારસી અને બંગાળી વિદ્યાર્થીઓ મુખ્ય હતા. ત્યારબાદ ભગવતસિંહ એડીનબરોની અંધશાળા જોવા ગયા. તેઓ અંધજનોને બ્રેઈલ લિપિ શીખવા ઉપરાંત હુન્નરઉદ્યોગ કરતા જોઈને છક્ક થઈ ગયા. તેમણે લખ્યું છે કે સાચા માનવકલ્યાણ ખાતર હિંદમાં આવી કોઈ ‘પ્રેક્ટિકલ સંસ્થા’ શરૂ થાય તો તે મંદિરો કરતાં પણ ઈશ્વરની વધારે સમીપ રહેશે.

          ઐતિહાસિક દૃષ્ટિએ ગુજરાત અને બ્રિટનનું અનુસંધાન કરવામાં મહીપતરામ, કરસનદાસ મૂળજી, બી.એમ.મલબારી અને મીસ મેરી કાર્પેન્ટરના પ્રવાસગ્રંથોની જેમ ભગવતસિંહનો ઉપરોક્ત ગ્રંથ ઘણો મદદરૂપ છે.

February 4, 2009
Snapshot : Digitization of Ancient Bhajans

Gujaratilexicon Team is assisting Shri Vipoolbhai Kalyani for an very novel and innovative project. The project aims to digitize, edit and preserve ancient Gujarati bhajans of artisans. They are very important from historical context for research purposes. Of course, connoisseurs of music will relish on this bhajans.

The project is being executed under the leadership of Shri Niranjan Rajyaguru of Anand Ashram, Ghoghavadar, Gondal. The project is expected to be completed by end of 2009 when all the ancient bhajans will be released in MP3 Format.

Please find the snaps of my recent visit to the Ashram.

Digitization of Ancient Bhajans

February 1, 2009
Bhagvadgomandal : Landmark Gujarati Encyclopedic Work

‘ભગવદ્ગોમંડલ’

“દુનિયાની કોઈ પણ ભાષાના ઉત્તમ કોશની સરખામણીમાં ‘ભગવદ્ગોમંડલ‘ ઊણો ઊતરે તેમ નથી. આ ફક્ત શબ્દકોશ નથી; પણ જ્ઞાનકોશ પણ છે.”

               ઉપરોક્ત ઉક્તિ પરથી અનુમાન કરી શકીએ કે ‘ભગવદ્ગોમંડલ‘ એક અમૂલ્ય અને મહત્ત્વનો જ્ઞાનકોશ છે. આવા મહાન જ્ઞાનકોશ, વિશ્વકોશની પ્રસ્તાવના લખવા માટે જ્યારે ગાંધીજીને કહેવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે કહ્યું “પ્રસ્તાવના લખવાની મારી શક્તિ નથી. તમારા સાહસથી હું મુગ્ધ થયો છું. એથી માતૃભાષાની મોટી સેવા થશે એમ હું માનું છું.”

                ઈ.સ. ૧૮૬૫ની ૨૪મી ઓક્ટોબરે ધોરાજીમાં જન્મેલ ભગવતસિંહજી એકમાત્ર રાજવી તરીકે નહિ; પરંતુ સામાજિક અને સાહિત્યક્ષેત્રે પણ અમૂલ્ય પ્રદાન આપીને ગણનાપાત્ર બન્યા છે. ગુજરાતી ભાષાને વિશ્વકક્ષા સુધી પહોંચાડવામાં તેમણે મહત્ત્વની ભૂમિકા બજાવી છે. છવ્વીસ છવ્વીસ વર્ષની અખંડ સાધના કરીને ગુજરાતી ભાષાની શબ્દસમૃદ્ધિને ખૂણેખાંચરેથી શોધી કાઢીને મહારાજા ભગવતસિંહજીએ ગુજરાતી ભાષામાં રત્નમણિ સમાન મહાન જ્ઞાનકોશ “ભગવદ્ગોમંડલ”ની રચના કરી. આ કોશના રચયિતા તરીકે આજે પણ સાહિત્ય–જગત તેમને સન્માને છે.

                ‘ભગવદ્ગોમંડલ‘ નામ ‘ભગવત્‘ અને ‘ગોમંડલ‘ એમ બે શબ્દોનું બનેલું છે. ‘ભગવત્‘ એટલે ભગવતસિંહજી, બૃહત્, સમૃદ્ધિવાન, જ્ઞાનભરપૂર, પ્રભુપ્રેરિત કે ગૌરવવંતુ. જ્યારે ‘ગોમંડલ‘ એટલે શબ્દસંગ્રહ, શબ્દકોશ, જ્ઞાનકોશ, સરસ્વતીભંડાર કે ગોંડલ. આમ, ભગવદ્ગોમંડલ એટલે (૧) ભગવતસિંહજી શબ્દસંગ્રહ (૨) બૃહત શબ્દકોશ (૩) સમૃદ્ધિવાન જ્ઞાનકોશ (૪) જ્ઞાનભર્યો સરસ્વતી-ભંડાર (૫) પ્રભુપ્રેરિત વ્યાપક વાણી અને (૬) ગૌરવવંતું ગોંડલ.

                કચેરી, તુમારો કે દફતરીકામમાં અંગ્રેજી ભાષાને બદલે વધુમાં વધુ ગુજરાતી ભાષાને અને શબ્દોને પ્રાધાન્ય આપવામાં તેમનો માતૃભાષા પ્રત્યેનાં પ્રેમ અને ભક્તિ પ્રગટ થાય છે. ગુજરાતીમાં સર્વાંગસંપૂર્ણ શબ્દકોશની ખામી ઘણા વખતથી સાલતી હતી. આથી એમણે ઈ.સ. ૧૯૧૫ની આસપાસથી કોઈપણ કોશમાં ન જોવા મળતા નવીન શબ્દોનો સંગ્રહ કરવા માંડ્યો. આ બાબતમાં એમની નિષ્ઠા અને ખેવના અજોડ હતી. તેમણે પ્રમાણભૂત ગ્રંથો, મહત્ત્વનાં પુસ્તકો, નવલકથાઓ, કાવ્યસંગ્રહો વગેરેનો જ નહિ પરંતુ વર્તમાનપત્રો, માસિકો, નિવેદનો, જાહેરખબરો, નાટક સિનેમાનાં ચોપાનિયાંઓ, ચીજવસ્તુઓની મૂલ્યપત્રિકાઓ કે એવા કોઈપણ રદ્દી જેવા શબ્દો ફરફરિયામાંથી; પણ ઉપયોગી જણાતા શબ્દોનો સંગ્રહ કરતા અને તેમાંથી જે શબ્દોમાં સચ્ચાઈનો રણકો ઊઠે, તેને જ કોશમાં સમાવવામાં આવતા. ગુજરાતી લોકોની બોલાતી ભાષાનું આમાં સાચામાં સાચું પ્રતિબિંબ ઝિલાયું છે. વળી આ કોશની રચના વખતે જોડણીના નિયમોને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા છે.

                ઈ.સ. ૧૯૨૮ના ઑક્ટોબરની પહેલી તારીખથી તેમણે ગોંડલમાં ‘ભગવદ્ગોમંડલ‘ કોશની વિધિસરની કચેરી શરૂ કરી અને જેમાં તેમણે જાતમહેનતે એકત્ર કરેલા આશરે વીસહજાર શબ્દોથી આ કોશની શરૂઆત કરી. ૨૫મી ઓગસ્ટ ૧૯૪૪ના રોજ તેમણે ૯૦૨ પાનાંનો પ્રથમ ભાગ પ્રસિદ્ધ કર્યો અને ત્યારબાદ દર એક દોઢ વર્ષના સમયગાળે એક એક ભાગ પ્રસિદ્ધ કર્યો. ૯મી માર્ચ ૧૯૫૫ના રોજ નવમો અને અંતિમ ભાગ પ્રસિદ્ધ થયો હતો.

            દુનિયાની કોઈપણ ભાષાના ઉત્તમ કોશની સરખામણીમાં સહેજપણ ઊણો ન ઉતરતો આ ગ્રંથ માત્ર શબ્દકોશ જ નહિ પણ જ્ઞાનકોશ ગણાયો છે. નવ ગ્રંથોના ૯૨૭૦ જેટલાં પૃષ્ઠોમાં આશરે ૨,૮૧,૩૭૭ શબ્દો, તેના ૮,૨૧,૮૩૨ અર્થો અને ૨૮,૧૫૬ જેટલા રૂઢિપ્રયોગોને સમાવવામાં આવ્યા છે. શબ્દભંડોળ અને અર્થભંડોળની દૃષ્ટિએ એ અતુલનીય છે. વાસ્તવમાં આપણી ગુજરાતી ભાષામાં આટલા બધા શબ્દો છે તેની સૌપ્રથમ વાર જાણ જ આ કોશ દ્વારા વિશ્વને થઈ. તેથી જ ભગવદ્ગોમંડલને વિવિધ વિશેષણો જેવાં કે, ‘જ્ઞાનનો ઘૂઘવતો શબ્દસાગર’, ‘ગુજરાતી ભાષાનો સંસ્કૃતિગ્રંથ’, ‘વિશ્વકોશ’, ‘ગુજરાતી ભાષાની અસ્મિતા’, ‘સર્વજ્ઞાન સંગ્રહ’ અને ‘સમૃદ્ધિનો સાગર’ જેવા શબ્દોથી નવાજવામાં આવેલ છે.

                ‘ભગવદ્ગોમંડલ‘ એ એક એવો ઉત્કૃષ્ટ કક્ષાનો માહિતીકોશ કે જ્ઞાનકોશ છે કે જેમાં ધર્મ, સાહિત્ય, કલા, વાણિજ્ય, વિજ્ઞાન, સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને જીવનવ્યવહારનાં બધાં જ પાસાંઓને સમાવી લીધેલા છે. દા.ત. આપણે ‘કલા‘ શબ્દને ભગવદ્ગોમંડલમાં તપાસીએ તો ‘કલા‘ શબ્દ સાથે તેના ૬૨ અર્થ, ૫૪ કલાનાં નામ, શિલ્પશાસ્ત્રની ૬૪ કલાનાં નામ એવી વિવિધ તેમ જ વિસ્તૃત માહિતી આપી છે. જ્યારે આંખ શબ્દનું ૬ પૃષ્ઠમાં વિસ્તૃત વિવરણ આપેલ છે. આમ, કોઈપણ શબ્દનાં ફક્ત અર્થ જ નહિ; પરંતુ તેનાં ઉચ્ચાર, વ્યુત્ત્પતિ, વ્યાકરણ, અર્થ, રૂઢિપ્રયોગ, ઉદાહરણ અને જરૂર પડે ત્યારે ચિત્રો, કોષ્ટકો વગેરે દ્વારા માહિતીને સચોટ રીતે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

                આમ, છવ્વીસ વર્ષના અથાક પરિશ્રમ બાદ દળદાર એવા નવ ભાગનું પ્રકાશન કાર્ય પૂર્ણ થયું. આ પ્રકાશન પાછળ તેમણે લગભગ સાડાપાંચ લાખ રૂપિયા ખર્ચ કર્યો હતો. અમૂલ્ય એવા આ નવ ગ્રંથની કિંમત તે સમયે ૫૪૫ હતી પરંતુ રાજ્યાશ્રયને કારણે તે ૧૪૬ રૂપિયામાં પ્રાપ્ત થતી હતી. ગુજરાતી ભાષાના એક સમૃદ્ધ અને મહત્ત્વના જ્ઞાનકોશ તરીકે “ભગવદ્ગોમંડલ” અદ્વિતીય છે. જ્ઞાનના અમૂલ્ય વારસાને સાચવી તેમ જ લોકોને સુલભ રીતે માહિતી મળી શકે તે માટે જે જહેમત ઉઠાવી તે માટે શ્રી ભગવતસિંહજીને કોટિ કોટિ વંદન.

ડિજિટલ ભગવદ્ગોમંડલ :

            ગુજરાતી ભાષાના અનેક કોશો આપણને ઉપલબ્ધ છે. પરંતુ ‘ભગવદ્ગોમંડલ’ કોશ એના શબ્દો, અર્થો, ઉપયોગો અને બીજી અનેક બાબતોથી પોતાની એક આગવી અસ્મિતા જાળવી રહ્યો છે. આજે પણ જ્યારે કોઈ ભાષાપ્રેમી કે કોશકારને કોઈ શબ્દ કે અર્થ એ સાર્થ, બૃહદ્ કે નર્મકોશમાં ન મળે ત્યારે તે ભગવદ્ગોમંડલની સહાય લે છે અને તેમાં શબ્દ કે અર્થ મળી રહેતાં ભાવક પર પ્રસન્નતાની લહેરખી છવાઈ જાય છે.
                રતિભાઈ ચંદરયાએ પણ તેમના સંગ્રહાયેલા શબ્દોનો ઉપયોગ કરી તેમાંથી શબ્દકોશ બનાવવાનું સને ૧૯૭૫ની આસપાસ શરૂ કર્યું. ત્યાર પછી ૧૯૮૬માં ભગવદ્રોમંડલનું પુનર્મુદ્રણ થયું. તે ખબર મળતાં જ તેમણે સંપૂર્ણ સેટ લંડનમાં વસાવી લીધો હતો. આ રત્નમણિ તેમના હાથમાં આવતાં જ તેમણે મનોમન સંકલ્પ કર્યો હતો કે, તેમણે આદરેલું ‘લૅક્સિકોન’નું કામ પૂરું થાય કે તરત આખેઆખા ‘ભગવદ્ગોમંડલ શબ્દકોશ’ને પણ તેમના જીવનકાળ દરમિયાન જ તેમના ‘ગુજરાતીલૅક્સિકૉન’માં ઉતારી લેવો.
               આ ભગીરથ કામ યુનિકોડ ફોન્ટ આવતાં સાર્થક બને તેવું તેમને લાગ્યું, તેથી ગુજરાતી ભાષાના અમૂલ્ય એવા જ્ઞાનકોશને ડિજિટલાઇઝ કરવાનું ભગીરથ કામનું ‘ગુજરાતીલૅક્સિકોને’ બીડું ઝડપ્યું. વિશ્વના કોઈ પણ ખૂણે રહેતો માનવી આ જ્ઞાનસંગ્રહની માહિતી અને તેની મહત્તા જાણી શકે અને તેના રોજિંદા જીવનમાં સરળતાથી તેનો વિનિયોગ કરી શકે તે માટે આ કાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું.

                રતિલાલ ચંદરયા અને ‘ગુજરાતીલૅક્સિકોન’ ટીમના સમિતિ સભ્યોએ આ કાર્યને પૂર્ણ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો. સૌ પ્રથમ ગોંડલ મ્યુનિસિપાલિટી તરફથી આ કોશને ડિજિટલાઇઝ કરવાની મંજૂરી મેળવી. જૂની હસ્તપ્રસ્તો તપાસી નવેનવ ભાગનું ઝીણવટથી અધ્યયન કર્યું. તજ્જ્ઞો પાસેથી માર્ગદર્શન મેળવી આ કાર્યની શુભ શરૂઆત તા. ૧૮-૦૪-૨૦૦૮ ને મહાવીર જયંતીના દિવસે કરવામાં આવી. ડેટાએન્ટ્રી માટે એડિટિંગ સોફ્ટવેરની રચના કરવામાં આવી. ડેટાએન્ટ્રીમાં કુશળ એવા ઓપરેટરો પાસેથી એ એન્ટ્રી કરાવવામાં આવી. તે ડેટાએન્ટ્રીને પ્રૂફરીડરો પાસે ચકાસણી અર્થે મોકલવામાં આવી. પ્રૂફરીડરોએ ચકાસેલી એન્ટ્રીની ભાષાનિષ્ણાતે પુન:ચકાસણી. કરી. જો કોઈ ક્ષતિ રહી ગઈ હોય તો તેને સુધારી લેવામાં આવી. આમ, આ રીતે નવેનવ ભાગનું કામ હાથ ધરવામાં આવ્યું અને ૧૧ માસના ટૂંકા ગાળામાં આ કાર્ય પૂર્ણ કર્યું. કોશ પ્રમાણે એન્ટ્રીને સાઇટ પર મૂકવા એક ખાસ પ્રકારની એપ્લિકેશન બનાવવામાં આવી. જેમાં સમગ્ર માહિતીને સંગૃહિત કરવામાં આવી રહી છે. ટૂંક સમયમાં જ આપ સૌ ભગવદ્ગોમંડલને ઇન્ટરનેટ પર જોઈ શકશો. તદુપરાંત તમે તેને સીડી માધ્યમથી પણ મેળવી શકશો. વળી, તમે ભગવદ્ગોમંડલનાં સમગ્ર પૃષ્ઠોને પણ એનીમેટેડ ફોર્મમાં જોઈ શકશો અને તે પણ તદ્દન નિ:શુલ્ક !
                ૮૦ વર્ષની જૈફ વયે સતત કાર્યરત રહી ભગવતસિંહજીએ શારીરિક, માનસિક અને આર્થિક ભોગ આપી ગુર્જરી ગિરાને એક અમૂલ્ય મહિમામુકુટથી શણગારવાનો મહાન પ્રયાસ કર્યો હતો. તે જ રીતે શ્રી રતિલાલ ચંદરયા પણ ૮૭ વર્ષની જૈફ વયે ગુજરાતી ભાષા વિશે સતત ચિંતિત છે. તેમનો માતૃભાષા પ્રત્યેનો આ પ્રેમ વિરલ છે. આજના કમ્પ્યૂટર યુગમાં આધુનિક ટૅક્નોલૉજીના માધ્યમથી, ગુજરાતી શબ્દકોશ અને અન્ય માહિતીને સંગૃહિત કરવાનો અને તેને લાખો લોકો સુધી મફત પહોંચાડવા માટેનો તેમણે એક યજ્ઞનો– જ્ઞાનયજ્ઞનો પ્રારંભ કર્યો જે ‘ગુજરાતીલૅક્સિકોન’ નામથી પ્રચલિત છે.

             ‘ગુજરાતીલૅક્સિકોન’ ટીમ દ્વારા ગુજરાતીલૅક્સિકોન સાઇટની ત્રીજા વર્ષની પૂર્ણાહુતિ પ્રસંગે આ સાઇટને નવા રૂપરંગ સાથે રજૂ કરવામાં આવી છે. જેમાં ગુજરાતી-ગુજરાતી શબ્દકોશ, ગુજરાતી-અંગ્રેજી શબ્દકોશ, અંગ્રેજી-ગુજરાતી શબ્દકોશ, વિરુદ્ધાર્થી શબ્દકોશ, રૂઢિપ્રયોગ, કહેવતો, પર્યાયવાચી શબ્દો, શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ વગેરે જેવાં અનેક પાસાંઓને આવરી લીધાં છે. ગુજરાતીલૅક્સિકોનની પ્રથમ આવૃત્તિને પ્રગટ થતાં ૨૦ વર્ષનો સમય લાગ્યો, વિદ્યાપીઠના સાર્થજોડણીકોશ પ્રોજેક્ટને પૂર્ણ થતાં ૨ વર્ષ લાગ્યાં, જ્યારે ‘ભગવદ્ગોમંડલ’ના સાગર સમા કાર્યને પૂર્ણ થતાં માત્ર ૧૧ માસનો જ સમય લાગ્યો છે. ‘લૅક્સિકોન’ના ગુજરાતી-ગુજરાતી શબ્દકોશની સમગ્ર પ્રવિષ્ટિની ચકાસણીનું કાર્ય ગૂજરાત વિદ્યાપીઠના કોશ વિભાગે કરી આપ્યું છે અને તેમાંની શબ્દ–પ્રવિષ્ટિ તથા અન્ય માહિતી સાચી છે તેનું પ્રમાણપત્ર પણ ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ દ્વારા ‘ગુજરાતીલૅક્સિકોન’ને આપવામાં આવ્યું છે.

            વળી તેમાં દર અઠવાડિયે પ્રસિદ્ધ થતી શબ્દાર્થ કોયડાની રમત રમવાની પણ મઝા આવી જાય છે. આ ઉપરાંત સાહિત્ય વાચન–રસિયાઓને માટે પણ વિવિધ સાહિત્યિક સામયિકો જેવાં કે ઓપિનિયન, માતૃભાષા, સન્ડે-ઈ-મહેફિલ વગેરે ‘ગુજરાતી લૅક્સિકોન’ સાઇટ પર ઉપલબ્ધ છે. આ ઉપરાંત બીજા અનેક નાનામોટા ફેરફારો તમે સાઇટની રૂબરૂ મુલાકાત લઈ, જાણી અને માણી શકો છો. ‘ગુજરાતીલૅક્સિકોન’નું ધ્યેય માત્ર આટલું જ નથી; પરંતુ ભાષાના વિવિધ એકમોને સમાવવા માટે તે હંમેશાં કાર્યરત રહે છે. ટૂંક સમયમાં જ આપને આ માહિતીથી વાકેફ કરવામાં આવશે.

    કહેવત છે – ‘જય જય ગરવી ગુજરાત. જ્યાં જ્યાં વસે ગુજરાતી; ત્યાં ત્યાં વસે સદા કાળ ગુજરાત‘ … ત્યાં હવે આપણે કહી શકીશું કે ‘જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી કમ્પ્યૂટર સાથ; ત્યાં સદાકાળ ગુજરાતીલૅક્સિકોન’

‘જય ગુજરાતી’

સંકલનકારઃ

સમગ્ર ‘લૅક્સિકોન ટીમ’ – January 23, 2009

સંદર્ભગ્રંથ – ‘ભગવદ્ગુણભંડાર’

Coming Soon

‘Digital Bhagvadgomandal’

The countdown has begun for the digital ‘avataar’ of

Gujarati’s biggest encyclopedic work.

Watch out !

January 28, 2009
Snaps of Gujaratilexicon Seminars

Gujaratilexicon completed three years on Jan 13, 2009 by crossing a figure of 18 lakh unique visits.

The response to Gujarati Literary Academy and Gujarati Lexicon Seminars on Diasporic Literature is outstanding. Please find the snaps link as under:

Book Launch – ‘Diaspora in Britain’

Book Launch ‘Diaspora In Britain’

‘Diasporic Literature – Dasha and Disha’ and ‘GL Showcase’

Seminar on Diasporic Literature – Dasha and Disha at Gujarati Sahitya Parishad

January 16, 2009
Gujaratilexicon in Media

Divya Bhaskar, the leading Gujarati daily, carried an article on Gujaratilexicon on Wednesday Dec 17, 2008. Author Himanshu Kakani has written a very informative and interesting article on Gujaratilexicon. The article is already being circulated amongst the Gujarati groups on the internet.

Janmabhoomi, another leading Gujarati daily, carried an article on the importance of Gujaratilexicon. Shri Vipoolbhai Kalyani is at his best when he stresses the need for the society to back this project.

Its quite amazing to note how Gujaratilexicon appears again and again in the news. I guess this speaks for the importance of the great work of visionary Shri R P Chandaria. Magnet Technologies’ Gujaratilexicon Team is proud to be a volunteer in this great movement!

Links:

Divya Bhaskar Article

Janmabhoomi Article

December 18, 2008
Get Featured on GujaratiBloggers.com

Tarun Patel an educator from Vallabh Vidyanagar has launched GujaratiBloggers.com, a blogging community focused on the Bloggers from Gujarat. On GujaratiBloggers, Tarun posts the profiles of bloggers who are from Gujarat. Also he has started building a list of blogs maintained by Gujarati people.

Since the launch of this community Tarun has posted more than 40 Blogger profiles. My profile is also available on GujaratiBloggers, you can have a look: Ashok on GujaratiBloggers

With GujaratiBloggers community Tarun wants to build the biggest network of Bloggers from the land of Gandhi and Sardar.

“This community will give a common platform to the bloggers who have been trying to keep alive the Gujarati culture online”, says Tarun.

If you have a blog and want your profile to be featured on GujaratiBloggers community, send answers to the following questions at tarunpatel@gujaratibloggers.com

1. Please write 5-8 lines about you, your education and your hobbies.

2. When did you start your first blog?

3. Why do you write blogs?

4. How does blogging benefits you?

5. Which is your most successful blog?

6. Which is your most favorite blog? Why?

7. Can Tarun share your email id so that people can write to you? Y / N

You can send your answers along with your photograph to Tarun at tarunpatel@gujaratibloggers.com

Also you can submit your blog details to GujaratiBloggers.com by filling a form here: http://spreadsheets.google.com/viewform?key=pj1Kko-Z4epOJBdCXs_u_eg

Looking forward to have you on GujaratiBloggers.com 🙂

October 3, 2008
The New Features of GujaratiLexicon.Com

The entire GL Team is elated with the overwhelming response to the new look of GujaratiLexicon.com. We thank you for your support and feedback.

Let me give a brief overview of the new features on GujaratiLexicon.

1. Easy and Quick Search:

Now, searching for words is easier and quicker than ever! Directly, enter the word in text box on the GujaratiLexicon.com home page itself and get the results.

Happy Searching…!

2. New GujaratiLexicon.com Interface:

The new and improved user interface of GujaratiLexicon site is designed to improve the user experience. All the relevant information is categorized together. The new interface is quick with easy navigation and allows users to search words, play online quiz, read best of Gujarati literature and lot more! Experience it to believe it!

3. Automatic Gujarati Phonetic Keyboard:

The new GujaratiLexicon site comes with default Gujarati phonetic keyboard for input. Thus the user can directly start writing in Gujarati without changing language support on his computer.

4. Web Keyboard:

Gujaratilexicon offers Web Keyboard to help you get the right word. Even if your computer does not have Gujarati support, you can use new GujaratiLexicon.

The user can type the text in the Web Keyboard by clicking the mouse and get the desired text on screen. This text can be than used in the search box.

5. Word of the Day:

You love GujaratiLexicon. Do you want to get ‘GL Word Of The Day’ in email? The new Gujaratilexicon allows you to get this wonderful feature. Just subscribe and you will get ‘GL Word Of The Day’ in your mailbox.

6. One Click Download

Fewer Clicks. More Action.

Download all the GujaratiLexicon Language Resources free at a single click. You can download GL installer and run the installer to setup GL on your PC. Download Saras Spellchecker, Fonts, and Keyboard Layouts etc from GL Download Section.

7. Online Gujarati Literatures:

The leading Gujarati Literature is available freely on GujaratiLexicon site. Fans of Sunday eMahefil, Opinion, Matrubhasha can relish on their favourite articles online. Even Media Room has literary gems like Dhirubahen Patel’s Speech.

8. Attractive Interface for Online Quiz:

Quick Quiz is a favorite with young and elders alike. The Online Version of Quick Quiz is more powerful with an attractive user-friendly interface.

Play Quick Quiz Online, test your knowledge and improve your Gujarati vocabulary!

9. Integrate GL on Site / Blog:

Everyone loves GujaratiLexicon. Want to integrate GujaratiLexicon on your own site or blog? Want to promote GujaratiLexicon? Well, things are very easy now. You can integrate GujaratiLexicon API to your site in Developers Section.

10. Dynamic Content on Homepage:

Lovers of GujaratiLexicon can view the dynamic content on GL home page for Opposite Words, Idioms, Thesaurus and Word of The Day, thereby increasing your Gujarati language knowledge.

11. Online Help Videos :

Do you face any problem using GujaratiLexicon? And you hate reading manuals and long instructions? Do not worry!

The new GujaratiLexicon site had Online Videos and Demos for learning GujaratLexicon – How to use application, How to write words using different conjunct characters, How to use GL site.

Happy Browsing!

October 2, 2008